Menu

From Top 2 Bottom

Blog dla mężczyzn nieheteronormatywnych... ale czy tylko? Poczytasz tutaj o związkach, rozwiązkach, kulturze i technologiach.

Polskie ikony LGBT: aktorki

greg_swordsky

Polskie Ikony LGBT: Aktorki

Która z polskich aktorek zasłużyła na ten tytuł? Sprawdź listę przygotowaną wspólnie z grupą Gay Geeks Poland w ramach cyklu "Polskie ikony LBGT".

Na wstępie słowo wyjaśnianie czym tak w ogóle są „gejowskie ikony”. Takim tytułem często nazywamy wpływowe osoby medialne, zarówno mężczyzn i kobiety (w tym zestawieniu skupiamy się na kobietach), których orientacja seksualna i płciowość nie mają znaczenia dla środowisk LGBT, ale które deklarują swoje wsparcie dla gejów i lesbijek w walce o ich prawa. Ale nie tylko. Gejowskimi ikonami mogą zostać, także osoby, które w sposób szczególny zapisały się w kulturze LGBT (np. rolami, aktorami, swoją życiową postawą). No dobrze, to które z polskich aktorek są naszymi sojuszniczkami?

Maja Ostaszewska

Maja Ostaszewska (źródło: wikicommons)

Była w zespołach Teatru Dramatycznego, TR Warszawa (wcześniej Teatr Rozmaitości), Teatru Narodowego. Od 2008 roku jest w zespole Nowego Teatru Krzysztofa Warlikowskiego. Laureatka Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr” za sezon 2006/2007, za rolę Harper Pitt w przedstawieniu Anioły w Ameryce Tony’ego Kushnera w TR Warszawa (reż. Krzysztof Warlikowski). W 2012 otrzymała Telekamerę „Tele Tygodnia” w kategorii „Aktorka”, natomiast w lutym 2013 otrzymała nominację do nagrody Wiktory 2012 w kategorii „Aktor telewizyjny”. Jest buddystką i wegetarianką. Obecnie jest w związku z Michałem Englertem, synem aktorki Marty Lipińskiej i reżysera oraz dyrektora warszawskiego Teatru Współczesnego Macieja Englerta. Mają dwoje dzieci: syna Franciszka (ur. 2007) oraz córkę Janinę (ur. 2009). Wspiera kampanię KPH „Sojusznicy”.

Kalina Jędrusik

Kalina Jędrusik (źródło: wikicommons)

Kalina Jędrusik urodziła się w 1930 w Gnaszynie. Od stycznia 1955 grała w Warszawie: w Teatrze Narodowym (1955–1957), Teatrze Współczesnym (1957–1963), Teatrze Komedia (1964–1967), Studenckim Teatrze Satyryków (1969–1972), Teatrze Rozmaitości (1972–1985) i Teatrze Polskim (1985–1991). Występowała w rolach dramatycznych i charakterystycznych. Ogromną popularność przyniósł Kalinie Jędrusik udział w programach telewizyjnych Kabaretu Starszych Panów oraz kreacje filmowe, m.in. Joanny w Lekarstwie na miłość w reż. Jana Batorego. W latach 60. i 70. uchodziła za symbol seksu. W plebiscycie na najlepszą aktorkę w historii polskiego filmu, zorganizowanym w 1996 roku przez redakcję pisma „Film” z okazji 100-lecia kina, zajęła trzecie miejsce. Do tej pory zajmuje szczególne miejsce w sercu wielu osób LGBT.

Ewa Kasprzyk

Ewa Kasprzyk (źródło: wikicommons)

Przez wiele lat występowała w gdańskim Teatrze Wybrzeże. Od 2000 roku jest aktorką warszawskiego Teatru Kwadrat. W filmie początkowo grywała głównie w komediach. Z czasem stworzyła swoje aktorskie emploi (bohaterek zdecydowanych, silnych i niezależnych). Dobre recenzje krytyki zebrała za inny typ postaci – afektowanych, przejaskrawionych, niespełnionych kobiet po przejściach, które zaprezentowała w monodramie teatralnym Patty Diphusa według opowiadania Pedro Almodóvara oraz w filmie Bellissima. Za tę drugą rolę otrzymała w 2001 roku nagrodę za pierwszoplanową rolę żeńską na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. W 2009 roku została odznaczona Hiacyntem – nagrodą za zasługi na rzecz tolerancji.

Agata Kulesza

Agata Kulesza (źródło: wikicommons)

Od września 2011 roku występuje w zespole Teatru Ateneum w Warszawie. Ogromną popularność zdobyła dopiero w 2008 roku, dzięki udział w VIII edycji programu „Taniec z gwiazdami” emitowanego w telewizji TVN, w którym zajęła wraz z partnerem Stefano Terrazzino I miejsce. Agata Kulesza jest pierwszą zwyciężczynią show, która zdecydowała się przeznaczyć główną wygraną (samochód) na cele charytatywne. W 2012 roku otrzymała Polską Nagrodę Filmową (Orzeł) za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą w filmie Róża. Za rolę w filmie „Ida” w 2013 roku otrzymała nagrodę za pierwszoplanową rolę kobiecą na 38. Gdynia Film Festival, a w 2014 Polską Nagrodę Filmową (Orzeł). W 2012 otrzymała również Doroczną Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie filmu. W 2013 otrzymała nominację do nagrody Paszportu „Polityki”. W 2014 nagrodzona przez Stowarzyszenie Krytyków Filmowych Los Angeles jako najlepsza aktorka drugoplanowa za rolę filmie „Ida” Pawła Pawlikowskiego, który 22 lutego 2015 otrzymał Oskara za najlepszy film nieanglojęzyczny. W 2016 nagrodzona Kryształowym Zwierciadłem przez miesięcznik „Zwierciadło“ za aktorstwo najwyższej próby.

Joanna Kołaczkowska

Joanna Kołaczkowska (źródło: wikicommons)

W latach 1988-1989 była aktorką kabaretu Drugi Garnitur. Od 1989 aż do jego rozwiązania w 1999 występowała w kabarecie Potem, pisała także teksty do niektórych skeczów tego kabaretu. Nagrywała skecze radiowe pod szyldem Wytwórni Dźwięków Trrrt. Aktywna postać wytwórni A'YoY, gdzie oprócz kilku krótkich form filmowych, wyreżyserowała też dłuższy film pt. "Nakręceni" (2002). Od 2002 roku jest aktorką kabaretu Hrabi. Występuje również w improwizowanym serialu Spadkobiercy w roli Dorin Owens. W 2016 roku wraz z innymi artystami śpiewała do albumu dla dzieci pt. Jarzynki i przyjaciele, na potrzeby którego nagrała utwór „Cebula Celestyna. Jest jedną z niewielu kobiet, prawdziwych gwiazd, polskiego kabaretu. Na scenie często przełamuje tradycyjne postrzeganie płci, np. w skeczu „Macho”.

Jadwiga Jankowska-Cieślak

Jadwiga Jankowska-Cieślak (źródło: wikicommons)

W 1979 została odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi. W 1982 otrzymała Złotą Palmę w Cannes za węgierski film „Inne spojrzenie” - opowiadający o miłości dwóch kobiet (Cieślak partnerowała na ekranie Grażynie Szapołowskiej). Dwukrotnie nagrodzona Złotym Lwem za najlepszą główna rolę kobiecą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych za rolę w obrazach pt. „Sam na sam” (1977) i „Wezwanie” (1996). Na tym samym festiwalu w 1990 była nominowana do nagrody za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą za film 300 mil do nieba. W 2008 na FPFF otrzymała nagrodę specjalną za rolę w filmie „Rysa”, za tę samą kreację Polska Akademia Filmowa przyznała jej nagrodę Orła w 2009. Wcześniej była dwukrotnie nominowana do tej statuetki: w 2002 za pierwszoplanową kreację aktorską w filmie „Szczęśliwy człowiek” i w 2007 za drugoplanową kreację w filmie „Co słonko widziało”. W 1973 roku podczas Lubuskiego Lata Filmowego otrzymała nagrodę za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą za film „Trzeba zabić tę miłość”.

Dorota Stalińska

Dorota Stalińska (źródło: wikicommons)

W 1976 ukończyła PWST w Warszawie. Grała w „Teatrze na Woli” (1976–1981). Laureatka prestiżowych nagród, m.in. im. Z. Cybulskiego tygodnika „Ekran”. W 1976 debiutowała w filmie (Człowiek z marmuru), w 1980 zagrała główną rolę w filmie „Bez miłości”. W 2001, podczas VI Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach, odcisnęła swoją dłoń na Promenadzie Gwiazd. Wydała trzy tomiki wierszy: „Pożyczone natchnienie”, „Niewierny czas” i „Agape”. Ma syna Pawła, mieszkają w Milanówku. Filmy takie jak „Debiutantka” i „Niemoralna historia”, w których grała zawierają wątki queer. W 2005 roku poparła także organizację Parady Równości w Warszawie.

Dorota Kolak

Dorota Kolak (źródło: wikicommons)

Skończyła PWST w Krakowie w 1980. Była aktorką Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu, od 1982 związana jest z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku. Dwukrotnie zdobyła nagrodę za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Filmowym w Gdyni: w 2009 za udział w filmie „Jestem Twój” i w 2016 roku za kreację w filmie LGBT „Zjednoczone stany miłości”. Światowa premiera filmu miała miejsce 19 lutego 2016 roku, podczas 66. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie, w ramach którego obraz brał udział w Konkursie Głównym. Na tym wydarzeniu reżyser filmu Tomasz Wasilewski otrzymał nagrodę Srebrnego Niedźwiedzia za najlepszy scenariusz. Następnie film był prezentowanyna Istanbul Film Festival oraz na 51. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach.

Katarzyna Figura

Katarzyna Figura (źródło: wikicommons)

Jej pierwszą dużą rolą była postać Once w „Ga, ga. Chwała bohaterom” Piotra Szulkina. „W Pociągu do Hollywood” (1987) Radosława Piwowarskiego, wcieliła się w postać naiwnej Marioli Wafelek, marzącej o karierze aktorki w Stanach Zjednoczonych. Wystąpiła w kilku filmach zagranicznych. Grała role drugoplanowe w produkcjach węgierskich (m.in. u Miklósa Jancsó), czechosłowackich, hiszpańskich, włoskich, a także drugorzędnych francuskich, a nawet w jednym z odcinków erotycznej serii Zalmana Kinga „Wspomnienia czerwonego pantofelka”. Zagrała epizody w filmach Roberta Altmana – w nagrodzonym na Festiwalu w Wenecji „Graczu” i „Prêt-à-porter”. W tym samym czasie w filmach krajowych, głównie komediach, obsadzana była głównie w rolach naiwnych kobiet, epatujących erotyzmem i podkreślających swoją seksualność. Wyjątek stanowią role zagrane w filmach u Andrzeja Kondriatuka. Figura wspiera środowisko LGBT. Pojawiła się nawet w Replice, gdzie opowiadała kim byłaby, gdyby nie była hetero, jakie są jej ulubione filmy LGBT i jak reaguje na homofobię.

Krystyna Janda

Krystyna Janda (źródło: wikicommons)

Jedna z najwybitniejszych polskich aktorek, która walczy z każdym przejawem nietolerancji... no może poza nietolerancją na głupotę. Po raz pierwszy na ekranie pojawiła się w 1973 r. w serialu „Czarne chmury” jako dziewczyna tańcząca na chłopskim weselu, ale dopiero rola Agnieszki w filmie Andrzeja Wajdy „Człowiek z marmuru” była przełomem w jej karierze artystycznej. Grywa najczęściej postacie kobiet silnych i zdecydowanych o bogatym życiu wewnętrznym. Od lat 80. gra nieprzerwanie w filmach kinowych i telewizyjnych oraz w sztukach teatralnych. Od 10 lat także reżyseruje w teatrze i telewizji. Ma na swoim koncie reżyserię filmu fabularnego „Pestka”, według kultowej powieści o miłości autorstwa Anki Kowalskiej. W teatrze zagrała około 60 ról od antyku przez Szekspira do współczesnego repertuaru teatralnego polskiego i światowego. Krystyna Janda od dawna uznawana jest nie tylko za jedną z najlepszych aktorek, ale również za sojuszniczkę środowiska LGBT.

Lista powstała dzięki grupie Gay Geeks Poland (szczególne podziękowania dla Kuby i Daniela). Przy opracowaniu sylwetek aktorek korzystałem z wikipedia.pl oraz filmweb.pl. To pierwszą część cyklu. W przyszłym tygodniu wspólnie z Gay Geeks Poland zaprezentujemy Wam muzyczne ikony LGBT z Polski. 

Jeśli chcesz być na bieżąco, polub fanpage From Top 2 Bottom oraz dołącz do grupy Gay Geeks Poland.

 

 

 

Komentarze (1)

Dodaj komentarz
  • jol-ene

    całkiem sporo twarzy, znanych z pierwszych stron gazet. to nie jakieś niszowe aktorki, ale takie, z których opiniami liczy się wiele ludzi. serce rośnie, że są społecznie zaangażowane i empatyczne.

© From Top 2 Bottom
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci